umile e alta più che creatura,

termine fisso d’etterno consiglio,

tu se’ colei che l’umana natura

nobilitasti sì, che ’l suo fattore

non disdegnò di farsi sua fattura.

Nel ventre tuo si raccese l’amore,

per lo cui caldo ne l’etterna pace

così è germinato questo fiore.

Qui se’ a noi meridïana face

di caritate, e giuso, intra ’ mortali,

se’ di speranza fontana vivace.

Donna, se’ tanto grande e tanto vali,

che qual vuol grazia e a te non ricorre,

sua disïanza vuol volar sanz’ ali.

La tua benignità non pur soccorre

a chi domanda, ma molte fïate

liberamente al dimandar precorre.

In te misericordia, in te pietate,

in te magnificenza, in te s’aduna

quantunque in creatura è di bontate.

Or questi, che da l’infima lacuna

de l’universo infin qui ha vedute

le vite spiritali ad una ad una,

supplica a te, per grazia, di virtute

tanto, che possa con li occhi levarsi

più alto verso l’ultima salute.

...

 برای دانلود متن ایتالیایی یا انگلیسی کتاب «کمدی الهی» در فرمتهای گوناگون به آدرس زیر مراجعه کنید:

بنینی در مورد دانته میگه:

هنگامی که اشعار دانته را مطالعه میکنم، بارها اتفاق افتاده که شروع به دست زدن کردم و داد زدم « آفرین ». هر کس که اشعار دانته را میخونه باید با یه نیروی الهی محافظت بشه، چون هر بیت تشعشعات خطرناکی داره. این در واقع نوعی زیبایی هستش که میتونه به شما آسیب بزنه. همانطور که برای دیدن خورشید کسی نیاز به شمع نداره، منم نمیخوام تکرار کنم که «کمدی الهی» زیباست. فقط میگم که اون همیشه مثل اولش تازه اس.

گزیده ایی از مصاحبه روبرتو بنینی با مجله شیکاگو تریبیون در 12 اکتبر 2003 :

وقتی سال گذشته روبرتو بنینی آخرین فصل « کمدی الهی » دانته را در تلوزیون ایتالیا اجرا کرد، 30 درصد کشور آن را تماشا کردند و کتابهای دانته از قفسه ها خارج شد. در دوره رنسانس دانته در آمریکا انستیتو فرهنگی ایتالیا در شیکاگو از بنینی دعوت کرده است تا اجرای فصل آخر کتاب «بهشت» را در فستیوال بشری شیکاگو دوباره اجرا کند. ما درباره سفر مجازی دانته از جهنم تا بهشت با کارگردان برنده اسکار فیلم « زندگی زیباست» صحبتی کرده ایم :

- ما شکسپیر را در دبیرستان مطالعه میکنیم. آیا دانته برای ایتالیایها هم همینطور است؟

بله البته. نه فقط در دبیرستان حتی در سطوح پایین تر. از زمانی که ما متولد میشویم، دانته جزیی از زندگی ماست. مادر من سواد خواندن و نوشتن ندارد، اما دانته را میشناسد. دانته و پینوکیو تنها چیزی است که او میداند. پدرم نیز همینطور. دانته برای ما جزیی از طبیعت است مانند هندوانه ها و درختها.

- وقتی برای اولین بار دانته را یاد میگرفتید، آسان بود؟ آیا در همان وهله اول آن را دوست داشتید؟

آه بلافاصله، بلافاصله زیرا دانته بسیار مردمی و اسرار آمیز است. شکسپیر شاعر بزرگی است و دانته بسیار ژرف. دانته بسیار ساده است اما آسان نیست. در ابتدا بسیار ساده است اما هنوز او یک راز است. در حقیقت دانته در ایتالیا بسیار معروف است و اگر شما یک بیت از اشعار او را بخوانید افراد زیادی میتوانند آن را ادامه بدهند. هنگامی که همراه با والتر متئو فیلم « شیطان کوچک » را در سال 1988 میساختیم به او گفتم: " یک بیت از دانته را برای هرکسی که از خیابان میگذرد بخوان." وقتی چنین کرد مردم ادامه ابیات را میخواندند. او کاملا گیج شده بود " نه این غیر ممکن است. در امریکا شکسپیر این طور نیست."

- کسانی که ترجمه این اشعار را میخوانند، چه چیزی را از دست میدهند؟

با توضیحات اضافه میتوان چیزهایی را که از بین میروند را جبران کرد. مانند اسپاگتی در امریکا که مانند اسپاگتی ایتالیا نیست اما تقریبا همان است و به هر حال خوب است

- برای شخص شما جهنم چی میتونه باشه؟

اوه، ماما، سئوال جالبی است. به یاد دارم که مارک تواین گفته است: " جهنم را به خاطر شلوغی و بهشت را به خاطر آب وهوا دوست دارم." اما من نمیدانم، جهنم در حال حاضر زندگی بدون دانته میتواند باشد.

-در مورد بهشت چطور؟

خوب منهم جواب زیگوند فروید را میدهم : عشق و کار

- شما با همسرتان کار میکنید و هر آنچه میخواهید انجام میدهید...دیگر چه میخواهید؟

حق با شماست. بهشت همین است.

متن کامل را در کتاب زیر بخوانید:

http://www.iicch.org/archive/Benigni/IIC_Benigni_Pubb.pdf